Mở hướng đi mới trong khai thác cây thù lù cạnh trên địa bàn tỉnh An Giang

24 tháng bền bỉ, mở đường cho dược liệu bản địa

Thù lù cạnh (Physalis angulata L.) là loài thực vật quen thuộc mọc hoang khắp các vùng quê Việt Nam, từ lâu đã được dân gian sử dụng để trị cảm sốt, viêm họng và thanh nhiệt. Tuy nhiên, việc khai thác loài cây này hiện nay vẫn còn tự phát, chưa có quy chuẩn khoa học cụ thể.

Nhận thấy tiềm năng to lớn đó, PGS.TS.DS. Nguyễn Thị Ngọc Vân (Khoa Dược, Trường Đại học Y Dược Cần Thơ) cùng cộng sự đã thực hiện đề tài "Tiêu chuẩn hóa nguồn dược liệu và cao chiết Thù lù cạnh thu hái tại tỉnh Kiên Giang – hướng tác dụng hạ đường huyết và bào chế sản phẩm hỗ trợ điều trị đái tháo đường".

Sau hai năm triển khai nghiêm túc, đề tài hoàn thành toàn bộ mục tiêu. Từ nguồn dược liệu bản địa, nhóm nghiên cứu đã xác định chính xác loài bằng đặc điểm hình thái, vi phẫu và giải trình tự gen; xây dựng bộ tiêu chuẩn cơ sở cho dược liệu Thù lù cạnh tại An Giang, kiểm soát đầy đủ các chỉ tiêu chất lượng theo Dược điển Việt Nam V. Trên nền tảng đó, quy trình điều chế cao chuẩn hóa flavonoid được tối ưu và thẩm định, cho thấy tác dụng hạ đường huyết rõ rệt trên mô hình in vitro và in vivo, với hiệu quả tương đương thuốc đối chứng ở liều khảo sát.

Đáng chú ý, các kết quả nghiên cứu đã được chuyển hóa thành chuỗi sản phẩm cụ thể của đề tài gồm: (1) bộ tiêu chuẩn cơ sở dược liệu Thù lù cạnh; (2) cao chuẩn hóa lá Thù lù cạnh kiểm soát hàm lượng chất đánh dấu; (3) quy trình bào chế viên nang chứa cao chuẩn hóa, sản xuất thử nghiệm ở quy mô pilot; (4) quy trình bào chế trà hòa tan từ cao quả Thù lù cạnh, sản xuất thử nghiệm quy mô 5 kg; và (5) bài báo khoa học công bố kết quả nghiên cứu. Đây là những tiền đề quan trọng để chuyển giao công nghệ, thương mại hóa sản phẩm, góp phần hình thành chuỗi giá trị dược liệu địa phương.

Sản phẩm chất lượng, vượt chỉ tiêu cam kết

Không chỉ dừng lại ở quy mô phòng thí nghiệm, nhóm nghiên cứu đã xây dựng thành công quy trình sản xuất ở quy mô Pilot (thử nghiệm). Cụ thể, đã sản xuất 03 lô viên nang (1.000 viên/lô), 7.000 viên hoàn và lô trà hòa tan (5kg), tất cả đều đạt tiêu chuẩn kiểm nghiệm khắt khe theo Dược điển Việt Nam V.

Đáng chú ý, đề tài đã hoàn thành vượt mức các chỉ tiêu về sản phẩm khoa học và đào tạo: công bố 04 bài báo trong nước (yêu cầu 02), đào tạo 03 Thạc sĩ (yêu cầu 01) và tập huấn chuyên môn cho 12 cán bộ y tế (yêu cầu 02).

Tại buổi nghiệm thu, các thành viên Hội đồng đánh giá cao sự đầu tư công phu, nghiêm túc và tâm huyết của nhóm nghiên cứu. GS.TS.BS. Nguyễn Trung Kiên - Chủ tịch Hội đồng, khẳng định đề tài có ý nghĩa thực tiễn cao, đáp ứng tốt yêu cầu của một nhiệm vụ khoa học cấp tỉnh. Đồng thời đề nghị nhóm nghiên cứu tiếp tục mở rộng hướng khai thác các bộ phận khác của cây Thù lù cạnh và phát triển thêm các dạng sản phẩm (như mỹ phẩm hỗ trợ điều trị mụn, thuốc hỗ trợ điều trị ung thư…), gắn nghiên cứu với quy hoạch vùng nguyên liệu, tạo sinh kế bền vững cho người dân địa phương.

Hội đồng nhất trí đánh nghiệm thu đề tài, đề nghị nhóm nghiên cứu tiếp thu các ý kiến đóng góp của Hội đồng để bổ sung, hoàn chỉnh báo cáo tổng kết đề tài, hoàn thiện hồ sơ để tiến hành nghiệm thu chính thức, hướng tới chuyển giao công nghệ và thương mại hóa sản phẩm.

Phòng Khoa học và Công nghệ